Soru: 6 Temmuz 1970 doğumluyum. 1987’de ticaret lisesinde stajyer olarak belediyede çalıştığım dönemde SSK’lı oldum. Ancak bunun emekliliğe bir faydası olmadığını okudum. Okuldan sonra çalışmadım. 14 Mart 1990’da doğum yaptım.

Aktif çalışmaya 1 Ocak 1994’te başladım. Doğum borçlanması yapabilir miyim? 2763 gün prim ödedim. Eğer borçlanma yaparsam emeklilik yaşım 50 görünüyor. Bu, bir yıl öne çekilebilir mi? Ne kadar ödeme yapmam gerekir?

Cevap: Doğum borçlanması yaparak 720 gün kazanabilirsiniz. Borçlanma sigorta başlangıç tarihinizi 720 gün geri çeker ve 20 yıl sigorta süresi, 5525 gün prim ve 48 yaş şartlarına tabi olursunuz.
Borçlanma emekli olacağınız yaş haddini 50’den 48’e indirir. Yıl sonuna kadar borçlanma yaparsanız 5.839. lira borçlanma bedeli ödersiniz.

Soru: Ben 2004 yılında SSK’dan emekli oldum. 2007 yılında bir tarla satın aldım.
2009 yılı Haziran ayında da ziraat odasına kaydoldum ve sebze yetiştiriciliğine başladım. Yetiştirdiğim sebzelerimi de İzmir’de bir semt pazarında kendim satışını yapıyorum. Bu durumu vergi dairesine bildirdim ve vergi mükellefi olmadım. Ama bu faaliyetimi SSK’ya bildirmedim. Bu durumda;

1- Maaşımdan SGDP kesintisi yaptırmam gerekiyor muydu?

2- İlerde bu durum tespit edilirse maaşım tamamen kesilir mi?

3- SSK bu durumu tespit ederse eğer, tarımsal faaliyet kapsamında değerlendirerek Tarım Bağ-Kur (5510-4/b) kapsamında sigortalı sayarak tescilimi yapıp maaşımı keser mi? Ve geriye dönük aldığım maaşları faiziyle talep edebilir mi? 8 Temmuz tarihli yazınızda verdiğiniz bilgilerden dolayı biraz endişelendiğim için bu soruları sordum, şimdiden teşekkür ediyorum. Halil Taşkan

Cevap: Sizin de okuduğunuz bir önceki yazımda, tarla aldığı için malullük aylığı kesilen bir okurumuza cevap vermiştim. Kural olarak emekli aylığı alan bir kimse Bağ-Kur, Tarım Bağ-Kur, SSK, Tarım SSK veya memuriyet kapsamında çalıştığı takdirde aylığı kesilir (memuriyet kapsamında çalışırsa veya malullük aylığı alıyorsa) ya da Sosyal Güvenlik Destek Primi ödeyerek emekli aylığını da almaya devam eder.

Ancak zirai faaliyette bulunan emeklilerin durumu biraz daha farklıdır. Bir önceki yazımızda da belirttiğimiz üzere bu emeklilerin elde ettiği tarımsal net gelirin ortalaması, brüt asgari ücretten (760,50 TL) az ise Tarım Bağ-Kur (4/b) kapsamında tescil edilmezler ve dolayısıyla kendilerinden SGDP de kesilmez. Tersi durumda ise malullük aylığı alanların aylıkları doğrudan kesilir, diğer emeklilerin ise aylıkları kesilmeksizin maaşlarından SGDP kesintisi başlatılır.

Bu anlamda, sizin sebze satışından elde ettiğiniz net geliriniz 760,50 TL’den fazla ise SGK‘ya başvurarak SGDP kesintisi yapılmasını talep etmeniz gerekir. Aksi halde SGK, resen harekete geçerek, ilerleyen süreçte size toplu bir borç çıkarabilir.

(Aylık Pirim ve Hizmet Belgelerindeki Eksik Gün Kodları ve Nedenleri)

01- İstirahat
02- Ücretsiz İzin
03- Disiplin Cezası
04- Gözaltına Alınma
05- Tutukluluk
06- Kısmi İstihdam
07- Puantaj Kayıtları
08- Grev
09- Lokavt
10- Genel Hayatı Etkileyen Olaylar
11- Doğal Afet
12- Birden Fazla
13- Diğer

İŞ KURUMU EKSİK GÜN NEDENLERİ

(İAB bildirimi ile işçi çıkışlarının İş Kurumuna bildirimi esnasında kullanılacak Eksik Gün Kodları ve Nedenleri)

1- Hastalık
2- Ücretsiz İzin
3- Disiplin Cezası
4- Gözaltına Alınma
5- Hükümlülükle Sonuçlanan Tutukluluk Hali
6- Kısmi İstihdam
7- Grev
8- Lokavt
9- Genel Hayatı Etkileyen Olaylar
10- Ekonomik Kriz
11- Doğal Afetler
12- İşe Giriş
13- İşten Çıkış

Cevap: SSK’dan doğum borçlanmasından yararlanabilmemiz için işten ayrılma tarihinden itibaren 300 gün içerisinde doğum yapma, doğum sonrası doğan çocuğun yaşıyor olması halinde 720 gün borçlanabileceksiniz. Ayrıca borçlanma bedelini de tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde ödemeniz halinde borçlanmanız geçerli olacak ve borçlanmayla birlikte toplam sürenizi 3 bin 600 güne tamamlamak üzere (990 gün) zorunlu SSK’lı veya isteğe bağlı Bağkur’a pirim ödemeniz halinde SSK’dan emeklilik hakkını elde etmiş olacaksınız.

Cevap: Çıraklık ve stajyerlik sigortasında uzun vadeli sigorta kollarına prim ödenmediğinden, 1980 stajyer veya çıraklık sigortası ise başlangıç sayılmaz.Çünkü emeklilik açısından başlangıç tarihi, ilk defa uzun vadeli sigorta kollarına (malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına) prim ödenen gündür. 1980’deki başlangıcınız çıraklık veya stajyerlik sigortası değilse,

işveren girişinizi yapmış, çalışma günlerinizi ya kuruma bildirmemiş ya da bildirmesine rağmen kurumda bir hatadan dolayı günleriniz dosyanıza işlenmemiş. Bu hususu işverenden ve kurumdan araştırmanızda yarar var. Çünkü 1980’den gün kazanmanız halinde hem doğum borçlanması yaparsınız, hem de emekli olmak için eski yasa hükümlerine tabi olursunuz. Yani 20 yıl sigortalılık süresi, 5000 gün prim ödeme şartlarını yerine getirdiğinizde emekli olabilirsiniz. 1 Ağustos 1998 tarihli başlangıcınıza göre de emekli olmak için, 20 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. 3440 gün daha prim ödeyerek, 2535 gün olan prim ödemenizi 5975 güne tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca, 1065 gün daha prim ödeyerek 2535 gün olan prim ödemenizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 15 Ocak 2023’te yaş haddinden emekli olabilirsiniz. 1998 başlangıcınıza göre, doğum borçlanması yapamazsınız çünkü yasada açık hüküm olmamasına rağmen Sosya Güvenlik Kurumu (SGK) tescil tarihinden önceki doğumlar için borçlanmaya izin vermiyor.